اگر طهماسب مظاهرى، مدير عامل پيشين بانك توسعه صادرات ایران و رئيس كل كنونى بانك مركزى ريسك نمى كرد و اسپانسر ۱۱ پسر جوان ۲۱ تا ۲۳ ساله نمى شد آيا انجمن مهندسين آمريكا (SAE) كه پايه گذار معتبرترين مسابقات طراحى، ساخت، مديريت و بازاريابى خودروهاى فرمول در دنياست، مى توانست در سايت رسمى اش اعلام كند كه خودروى فرمول دانشجويى ايرانى ها اولين خودروى فرمول خاورميانه ظرف ۲۰ سال گذشته بوده است
ايران پس از ۲۰ سال توانسته در بخش دانشجويى اين مسابقات توان طراحى و تحقيقاتى اشرا ابراز كند.
در ميان كشورهاى آسيايى نيز ژاپن، كره جنوبى و هند به ترتيب ،۵ ۴ و ۲ سال است كه در اين مسابقات بين المللى شركت مى كنند، اما هر سال با يك طراحى جديد و با صرف هزينه هاى هنگفت.
مردم آلمان، انگلستان، استراليا و كانادا هر ساله براى سرگرمى به ديدن مسابقات فرمول يك مى روند اما انجمن مهندسين آمريكا كه پايه گذار معتبرترين اين مسابقات است، تيم هاى تحقيقاتى برتر و جوانان پژوهشگر و خلاق را شناسايى و به مراكز دانشگاهى و صنعتى معرفى مى كند.
شركت هاى خودروساز كه براى نشان دادن تكنولوژى برترشان واحد تحقيق و طراحى فرمول يك را در كارخانجات خود راه اندازى كرده اند، از ميان منتخبان اين مسابقات، طراحان مبتكر را براى همكارى و ادامه تحصيل دعوت مى كنند.
براى شركت «هيوندا» بسيار مهم است كه در «رزومه» افرادى كه براى اشتغال به آنجا مراجعه مى كنند، حضور در مسابقات فرمول ذكر شده باشد.
با اين همه فكر مى كنيد ايران چه جايگاهى در طراحى و ساخت فرمول يك داشته باشد حجت نورى كه قائم مقام كاپيتان تيم دانشجويى ساخت خودروى فرمول است از رنج هاى شش ماهه براى بازاريابى و جلب اسپانسر مى گويد.
او كه در حال تحصيل در رشته ماشين آلات كشاورزى دانشگاه صنعتی اصفهان است واقعياتى تلخ را درباره نامه نگارى با خودروسازان، قطعه سازان و شركت هاى نفتى بازگو مى كند: «شش ماه براى جذب اسپانسر به همه صاحبان صنايع بزرگ و كوچك مراجعه كرديم، دست آخر هم به آقاى احمدى نژاد نامه نوشتيم و گويا نامه رئيس جمهور براى بررسى و اقدام به خودروسازان ارسال شده بود.»
داستان ساخت خودروى فرمول دانشجويى ايرانى وقتى شنيدنى تر مى شود كه ايران خودرو و سايپا در ذيل نامه رئيس جمهور اين عبارت را پاراف مى كنند: «ساخت چنين خودرويى در ايران به لحاظ پائين بودن سطح تجهيزات آزمايشگاهى تقريباً غيرممكن است.»
اگر چه دو خودروساز مطرح كشور واحد تحقيقات ساخت خودروهاى فرمول يك را در كمپانى هاى خود ندارند اما ايران خودرو به دليل پيشرفته بودن تجهيزات آزمايشگاهى اش به دانشجويان دانشگاه اصفهان وعده مى دهد تا بتوانند براى استفاده از برخى وسايل آزمايشگاهى به آنجا مراجعه كنند.
به گفته نورى، براى كاليبره كردن سنسورهاى موتور انژكتورى ۶۰۰ سى سى فرمول دانشجويى به دستگاه «دينامومتر» نياز داشتيم كه فقط آزمايشگاه ايران خودرو اين دستگاه را در اختيار دارد اما متأسفانه با آن كه وعده همكارى داده بودند اما نتوانستيم از آن استفاده كنيم.
اعضاى اين تيم معتقدند كه قطعاتى را طراحى كرده و ساخته اند كه حتى قطعه سازان با داشتن دستگاه هاى پيشرفته قادر به ساخت آنها نبوده اند، اين تيم از قطعه سازان هم براى همكارى هاى فنى نااميد شدند.
يكى از اعضاى اين تيم دانشجويى از رابطه نادرست دانشگاه و صنعت در زمينه تحقيقات گلايه دارد و مى گويد: به همه شركت ها فكس زديم حتى سرپرست تيم و يكى از مسئولان دانشگاه حضورى به شركت هاى صنعتى مختلف مراجعه كردند اما دست آخر شركت فولاد مباركه، تا سقف يك ميليون تومان اسپانسر ما شد. اما اصلى ترين اسپانسر بانك توسعه صادرات با صرف اعتبارى بالغ بر ۶۰ هزار دلار براى طراحى، ساخت و شركت در مسابقه بود آن هم به خاطر حضور دكتر مظاهرى و ريسك پذير بودن ايشان.
نكته مهم و تأمل برانگيزى كه عضو تيم دانشجويى ساخت خودروى فرمول، به آن اشاره كرد رابطه نادرست دانشگاه و صنعت است.
اگرچه دانشگاه هاى صنعتى از جمله دانشگاه شريف وعلم و صنعت، دفتر همكارى صنعت و دانشگاه را تأسيس كرده اند كه صنعتگران مى توانند جديدترين يافته هاى تحقيقاتى را از آنجا درخواست كنند اما هنوز صنعتگران به موضوع اسپانسر به چشم هزينه بازگشت نگاه مى كنند. در حالى كه اين رابطه در ساير كشورها بويژه كشورهاى صنعتى كاملاً معكوس است و شركت ها نمايندگانى را به دانشگاه ها براى حمايت مالى از پروژه هاى تحقيقاتى اعزام مى كنند. نامه نگارى ها و تشريفات ادارى دست و پاگير نيز يكى ديگر از مواردى است كه مشكلات اجرايى براى تيم هاى تحقيقاتى ايجاد مى كند، دانشجويان دانشگاه اصفهان هم از اين تشريفات بى بهره نماندند.
اين نامه نگارى ها تا حدى در پيشرفت كار كندى ايجاد كرد كه به بازماندن تيم فرمول دانشجويى از حضور در مسابقات آلمان منجر شد. اعضاى تيم مدعى اند كه در مسابقات آلمان ثبت نام كرده و كليه مدارك خود را براى اخذ ويزا در زمان مناسب به دانشگاه ارائه كرده بودند اما به دليل همكارى نكردن دانشگاه در ارسال به موقع مدارك به سفارت آلمان فرمول دانشجويى ايرانى ها از حضور در مسابقات آلمان كه در شهريور ۸۶ برگزار شد، بازماندند. اين تيم مقام سوم طراحى خودروى فرمول دانشجويى كه اوايل تابستان در معتبرترين مسابقات اين خودرو در انگلستان برگزار شد را كسب كرد.
از ميان ۱۰۷ كشور دنيا، انگليس و پرتغال رتبه هاى اول و دوم و تيم دانشجويى ايران نيز مقام سوم طراحى را كسب كرد. هرچند در اين مسابقات فقط به تيم برتر از نظر طراحى، ساخت، مديريت و بازاريابى جايزه داده مى شود اما حضور ايران براى اولين بار در اين مسابقات و كسب رتبه سوم در طراحى جاى تأمل و حمايت بيشترى دارد.
پس از برگزارى اين مسابقات محمد خدابخشيان كاپيتان اين تيم براى ادامه تحصيل به كشور سوئد مى رود. بى ترديد حضور وى در سمت راهبر فنى اين تيم در جذب وى در مراكز تحقيقاتى آن كشور تأثير گذار بوده است.
همچنين يكى ديگر از اعضاى اين تيم نيز از يكى از دانشگاه هاى كشور كانادا دعوتنامه دارد. اين آرزوى ساير اعضاى تيم است كه براى ادامه تحصيل به ساير كشورها بروند.
خودروى فرمول دانشجويى كه هم اكنون در گوشه اى از دانشگاه اصفهان در حال خاك خوردن است به گفته نورى، اولين، تنهاترين و آخرين خودروى فرمول دانشجويى ايران خواهد بود زيرا به نظر نمى رسد ساير دانشجويان در پى تكميل تكنولوژى اين خودرو باشند و سيستم آموزشى نيز انگيزه اى براى تحقيق ايجاد نمى كند و رابطه صنعت و دانشگاه نيز تعطيل است.
حمايت خودروسازان در مراسم رونمايى از اين خودرو كه توسط بانك توسعه صادرات ایران كمتر از يك ماه قبل برگزار شد جالب و تأمل برانگيز بود، مديرعامل ايران خودرو در اين مراسم براى تداوم اين تحقيقات اعلام آمادگى كرده بود.
«هيوا»، فرمول دانشجويى ايرانى كه طراحى آن از نيمه دوم سال ۸۴ آغاز شد و در پايان شهريور ۸۵ به اتمام رسيد آغاز ساختش به دليل نبود اسپانسر مالى تا فروردين ۸۶ به تعويق افتاد اما با چهار ماه كار شبانه روزى ۱۱ پسر جوان ۲۱ تا ۲۳ ساله موفق شدند در ۱۷ تيرماه ۸۶ آن را خلق كنند و حالا پس از گذشت شش ماه از تولد «هيوا» به جسمى تزئينى در دانشگاه اصفهان تبديل شده است. شايد باور اعضاى تيم سازنده اين فرمول، درست باشد و هيوا اولين، آخرين و تنهاترين خودروى فرمول دانشجويى ايران باشد، شايد هم سال ديگر جايزه فرمول دانشجويى به اماراتى ها، كويتى ها، پاكستانى ها و يا عربستانى ها اعطا شود.
مشخصات نخستين خودروى فرمول ايرانى هيوا (۲۰۰۷)
حداكثر سرعت: 220 كيلومتر
پيمايش مسافت: 75 متر در كمتر از چهار و نيم ثانيه
وزن: 220 كيلوگرم بدون راننده
ارتفاع مركز جرم خودرو از زمين: 340 ميلى متر
طول كل خودرو: 2980 ميلى متر
عرض خودرو: 1450 ميلى متر
فاصله محور جلو و عقب: 1750 ميلى متر
ارتفاع خودرو: 1180 ميلى متر
موتور وسط با توان ۷۵ اسب قدرت و گشتاور ۶۰ نيوتن متر با ۱۶ سوپاپ و سوخت بنزين با اكتان ۹۵ به بالا
موتور ۴ سيلندر خطى با ۶۰۰ سى سى حجم و مجهز به دو انژكتور براى هر سيلندر با كنترل پردازشگر الكترونيكى
مجهز به سيستم بهينه شده ورودى هوا و خروجى گاز طراحى و ساخته شده توسط تيم فرمول دانشگاه صنعتی اصفهان
حداكثر دور موتور: 15 هزار و دور مجاز ۱۷ هزار دور بر دقيقه
مجهز به سيستم انتقال قدرت با يك گيربكس شش دنده و يك كاهنده چرخ دنده زنجير با نسبت ۱:3 و يك ديفرانسيل با كنترل كننده slip بر روى چرخ هاى عقب.
تايرهاى slick با ابعاد ۲۰‎/۵ ۶ ۱۳ در جلو و ۲۰‎/۵ ۷ ۱۳ در عقب
داراى سيستم هوشمند ضدحريق در موقع واژگونى خودرو با قطع سوخت ارسالى به انژكتور
داراى سيستم ايمنى قطع سوخت در هنگام بروز مشكل در سيستم ترمز
داراى سيستم تعليق دو جناقى با كمك فنرهاى تعبيه شده در داخل بدنه براى افزايش قابليت آيروديناميكى
استفاده از مكانيزم pullrod در تعليق جلو و pushrod در تعليق عقب
مجهز به كمك فنرهايى با قابليت تنظيم دمپينگ براى رسيدن به حداكثر قابليت ديناميكى خودرو
قابليت سيستم تعليق با ۶۸ anti dive درصد و ۶۰anti squat درصد
داراى سيستم ترمز با دو ديسك در جلو و يك ديسك در عقب، قابل تنظيم با توجه به بار ديناميكى بر روى چرخ هاى جلو و عقب
سيستم ترمز inboardدر جلو با كاليبر دو پيستونه وoutboard در عقب با كاليبر چهار پيستون
داراى شاسى دو تكه به صورت فريم فضايى با لوله هاى فولادى در جلو و استراكچر آلومينيومى در عقب
داراى سيستم فرمان رك اند پينيون rak and pinionقابل تنظيم با كمينه سايش تاير و مجهز به آزادسازى سريع غربالك فرمان
بدنه آيروديناميكى از جنس كامپوزيت فايبرگلاس و با دو كانال ورودى هوا
مجهز به استراكچر آلومينيومى ضد ضربه با قابليت جذب انرژى ۳‎/۷ Kj